²ÄyÅŒ¢“ÅŒu ¤òªÃ{ ®¾«Õ-§ŒÕ¢©ð ¦µÇª½-B§ŒÕ X¾ÅÃ-¹¢åXj ÍŒª½‘Ç ÅŒ@ÁÙ-¹×-M-¯äC. Ÿä¬Á ‚Jn¹, ªÃ•-Â̧ŒÕ Æ®ÏhÅÃy© «ÕŸµ¿u ÍÃJ-“Ō¹ „ê½-CµÂË ÆC Aª½Õ-’¹Õ-©äE EŸ¿-ª½zÊ¢. «ÕÊ-Ÿä¬Á¢ ¦£¾Ý-N-ŸµÄ© ®¾Õ®¾¢-X¾-Êo--„çÕi-ÊC. ƒÂ¹ˆœË ®¾¢X¾-Ÿ¿ÊÕ ©ÖšÌ-Íäæ® Ÿ¿Õª½Õ-Ÿäl-¬Á¢-Åî¯ä ¤Ä¬ÇaÅŒu ²Ä“«Ö-•u-„ß¿ ¬Á¹×h©Õ ‚“¹-«Õ-º-©Â¹× Åç’¹-¦-œÄfªá. “G{¯þ ÊÕ¢-* è÷R C’¹Õ-«Õ-Ōթ X¾{x ²Ä¢êÂ-A-¹¢’à Eª½-®¾Ê ÅçL-§ŒÕ-èä-§ŒÕ-œÄ-Eê ’âDµ° ÍŒª½‘Ç …X¾-§çÖ-T¢-Íê½Õ. Ÿä¬Ç-EÂË ‚Jn¹, ªÃ•-Â̧ŒÕ ²ÄyÅŒ¢-“ÅÃu©Õ 骢œ¿Ö ÂÌ©-¹-„çÕi-Ê-„ä-ÊÊo ÍÃJ-“Ō¹ ¦µÇ«-ÊÂ¹× ÆC ®¾Ö*¹. Ÿä¬Ç-EÂË ²ÄyÅŒ¢“ÅŒu¢ «*a 65 \@ÁÙx. ¯äšËÂÌ Ÿä¬Á¢©ð 42¬ÇÅŒ¢ -•-¯Ã---¦µÇ ŸÄJ-“Ÿ¿u-êª-ÈÂ¹× C’¹Õ-«¯ä «ÕT_-¤ò-ÅŒÕ-¯Ãoª½Õ. æXŸ¿-J-¹¢©ð Âí{Õd-NÕ-šÇd-œ¿Õ-ÅŒÕÊo Æ®¾¢-‘Çu¹ “X¾èÇ-F-ÂÃ-EÂË ‚£¾Éª½¢, ‚ªî’¹u ®¾Ÿ¿Õ-¤Ä-§ŒÖ©Ö ¹ª½-«-«Û-ÅŒÕ-¯Ãoªá. ª½ÂË~ÅŒ ÅÃ’¹ÕFšËÂÌ Â¹{-¹˜ä. NŸ¿u NÕ-Ÿ±¿u’à «ÖJ¢C. -“X¾-•-©Õ ª½£¾Ç-ŸÄ-ª½Õ©Õ, ª½„ÃºÇ ²ù¹-ªÃu©Õ, NŸ¿Õu-ÅŒÕhÂ¹Ø ¯îÍŒÕ-Âî-©ä¹ ¤òÅŒÕ-¯Ãoª½Õ. ŠÂ¹ˆ «Ö{©ð Íç¤Äp-©¢˜äÐ ¨ Ÿä¬Á¢-©ðE “X¾•-©¢Åà ’õª½-«¢’Ã, “X¾¬Ç¢-ÅŒ¢’Ã, ®¾¢Åî-†¾¢’à °N¢Íä X¾J-®Ïn-ÅŒÕ©Õ ƒ¢Âà \ª½p-œ¿-¯ä-©äŸ¿Õ. «ÕÊÂ¹× ƒ¢Âà ‚Jn¹ ²ÄyÅŒ¢“ÅŒu¢ ªÃ©ä-Ÿ¿-Ê-œÄ-EÂË ƒ©Ç¢šË EŸ¿-ª½z-¯Ã-©ã¯îo!

åXª½Õ’¹Õ-ÅŒÕ-Êo -Æ®¾-«Ö-Ê-ÅŒ-©Õ
®¾Ön©-Ÿä-Q§ŒÕ …ÅŒpAh (°œÎXÔ) “X¾Âê½¢ ÍŒÖæ®h ƒ¢œË§ŒÖÐ “X¾X¾¢-ÍŒ¢-©ð¯ä X¾Ÿî ÆA åXŸ¿l ‚Jn¹ «u«®¾n. ÂíÊÕ-’î©Õ ¬ÁÂËhE X¾J-’¹-º-Ê-©ðÂË B®¾Õ-Âí-Êo-X¾Ûpœ¿ÕÐ “X¾X¾¢-ÍŒ¢©ð «ÕÊC ¯Ã©Õ’î ²ÄnÊ¢. ‚Jn¹ ®¾¢®¾ˆ-ª½-º© ÅŒª½-„ÃÅŒ Ÿä¬Á¢ „ä’¹-«¢-ÅŒ¢’à X¾Ûªî-’¹-NÕ¢-*Ê «Ö{ E•„äÕ. ŸÄ¢Åî æXŸ¿© °«Ê ®ÏnA-’¹-ÅŒÕ©Õ „çÕª½Õ-’¹Õ-X¾-œ¿-’¹-©-«Êo ‚¬Ç-¦µÇ«¢ «u¹h-„çÕi¢C. «%Cl´-êª{Õ Æ-Cµ-¹¢-’Ã¯ä …¯Ão, Æ{d-œ¿Õ’¹Õ ²Änªá “X¾èÇ-F-ÂÃEo ®¾«á-Ÿ¿l´-J¢-ÍŒ-œÄ-EÂË ÆC …X¾-§çÖ-’¹-X¾-œ¿{¢ ©äŸ¿Õ. ŸÄJ“Ÿ¿u¢ Âí¢ÅŒ ÅŒT_-Ê{Õd ¹E-XÏ¢-*¯Ã “X¾X¾¢-ÍŒ¢©ð «Õêª Ÿä¬Á¢©ð ©äʢŌ åXŸ¿l-®¾¢-Èu©ð æXŸ¿©Õ ƒX¾pšËÂÌ ¦µÇª½-Åý-©ð¯ä E«-®Ï-®¾Õh-¯Ãoª½Õ. “¹«Ö-ÊÕ-’¹ÅŒ¢ ÂÃE «%Cl´«©x æXŸ¿-J¹¢ Åí©-’¹-Ÿ¿-Ê-œÄ-EÂË ƒŸä EŸ¿-ª½zÊ¢. “¤Ä¢B§ŒÕ, ƢŌ-“ªÃ†¾Z Åê½-ÅŒ-«Öu©Õ åXJ-T-¤ò-ÅŒÕ-¯Ãoªá. ¤ò†¾-ÂÃ-£¾É-ª½-©ðX¾¢, XÏ©x©Õ Ō¹׈« ¦ª½Õ«Û ¹LT …¢œ¿{¢ «¢šË ²Ä«Ö->¹ ®¾Ö*-¹©ÕÐ X¾J-®Ïn-ÅŒÕ©Õ ªÃ“¯ÃÊÕ C’¹-èÇ-J-¤ò-ÅŒÕ-¯Ão-§ŒÕE ®¾p†¾d¢ Í䮾Õh-¯Ãoªá. ¦µÇª½Åý ŠÂ¹ Ÿä¬Á¢’à «ÕÊÕ-’¹œ¿ ²ÄT¢-ÍŒœ¿¢ ¹†¾d-„äÕ-„çÖ-ÊE 1947©ð «ÕÊ¢ ²ÄyÅŒ¢“ÅŒu¢ ²ÄCµ¢-*-Ê-X¾Ûpœ¿Õ “X¾X¾¢-ÍŒ-„Ãu-X¾h¢’à ÆÊÕ-«Ö-¯Ã©Õ «u¹h-«Õ-§ŒÖuªá. „ÚËE X¾šÇ-X¾¢-ÍŒ©Õ Íä¬Ç¢. ²Äª½y-¦µ÷«Õ, ®¾yÅŒ¢“ÅŒ Ÿä¬Á¢’à …ÊoÅŒ PÈ-ªÃ©Õ ÆCµ-ªî-£ÏÇ¢Íâ. ÂÃF, ‚Jn¹ ²ÄyÅŒ¢“ÅŒu¢ ƒX¾p-šËÂÌ Æ¢Ÿ¿E «ÖN-X¾¢-œ¿Õ-’ïä NÕT-L¢C. «u«-²Ä§ŒÕ, ¤ÄJ-“¬Ç-NÕ¹, „ú˕u, ‚Jn¹ NŸµÄ-¯Ã©ðx ®¾¢®¾ˆ-ª½-º© C¬Á’à «ÕJEo B“«-²Änªá ÍŒª½u©Õ ÍäX¾-œËÅä ÅŒX¾p “X¾§çÖ-•Ê¢ ©äŸ¿E ÅäL-¤ò-ªá¢C. ªÃ•-Â̧ŒÕ ²ÄyÅŒ¢-“ÅÃuEo X¾C-©-X¾-ª½-ÍŒÕ-ÂíE, ‚Jn¹ ²ÄyÅŒ¢“ÅŒu¢ ²ÄCµ¢Íä C¬Á©ð ²ÄT-¤ò-«-œÄ-EÂË ®¾éªjÊ ®¾«Õ§ŒÕ¢ ƒŸä.

“X¾•-©-- «-©-Ê, “X¾•© -Íä-ÅŒ, “X¾•© Âíª½Â¹× ²Äê’Ÿä “X¾¦µ¼Õ-ÅŒy-«ÕE 1863©ð Æ„çÕ-JÂà ƢŌ-ª½ÕuŸ¿l´¢ ®¾¢Ÿ¿-ª½s´¢’à Ɠ¦£¾É¢ L¢Â¹¯þ “X¾«-*¢-Íê½Õ. «ÕÊ-Ÿä-¬Á¢©ð “X¾èÇ “X¾¦µ¼Õ-ÅŒy-„çÕiÅä ÂíÊ-²Ä-’¹Õ-Åî¢C ÂÃF, ÆC “X¾•© Âíª½Â¹× ‡¢ÅŒ-«-ª½Â¹× X¾E-Íä-²òh¢Ÿî ֮͌¾Öh¯ä …¯Ão¢. ²ÄyÅŒ¢“ÅŒu¢ «*a-Ê-X¾Ûpœ¿Õ «u«-²Ä-§çÖ-ÅŒpAh, ¤ÄJ-“¬Ç-NÕ-ÂÌ-¹-ª½º, èÇB§ŒÕ ‚ŸÄ§ŒÕ¢ ÍÃ©Ç ÅŒÂ¹×ˆ«. æXŸ¿-J¹¢, Eª½Õ-Ÿîu’¹¢ ÆÅŒu-CµÂ¹ ²Änªá©ð …¢œäN. ‚Jn¹ “X¾’¹A «Õ¢Ÿ¿-Âí-œË’à …¢œ¿-{¢Åî ¦µÇª½Åý E©-Ÿí-¹׈-Âí-Ê-’¹-©ŸÄ ÆE “X¾X¾¢ÍŒ¢ ®¾¢Ÿä-£ÏÇ¢-*¢C. ªÃ•-ÂÌ-§ŒÕ¢’à Ÿä¬Á¢ ‡¢Åî X¾Ûªî-’¹-NÕ¢-*¢C. «uÂËh-’¹ÅŒ æ®yÍŒa´Â¹Ø Â퟿-«-©äŸ¿Õ. ‚Jn¹ ª½¢’¹¢©ð «Ö“ÅŒ¢ ¦Ç’à „çÊ-¹-¦-œË-¤ò-ªá¢C. «áÈu¢’à 1947ÊÕ¢* 1991«ª½Â¹× B“« E§ŒÕ¢-“ÅŒ-º©Õ, “X¾¦µ¼ÕÅŒy ®¾¢®¾n©Õ, «u«-®¾nLo ‡šËd X¾J-®Ïn-ÅŒÕ-©ðxÊÖ ÂäÄ-œ¿Õ-Âî-„Ã-©Êo Ÿµîª½ºË, Æ-Fo “X¾¦µ¼ÕÅŒy §ŒÖ•-«Ö-Êu¢-©ð¯ä …¢œÄ-©Êo „çjÈJ ÂíÊ-²Ä-’êá. ÆN-F-AÂË Æœ¿Öf ‚X¾Ü ©ä¹-¤ò-ªá¢C. «%Cl´ ÍÃ©Ç ÅŒÂ¹×ˆ-«-²Än-ªá©ð Ê„çÖ-Ÿçj¢C. ¹ªÃt-’Ã-ªÃ©Õ, £¾Çô{@ÁÙx „ç៿-©Õ-ÂíE “X¾•-©Â¹× Æ«-®¾-ª½-„çÕiÊ «ÕøL¹ 殫© «ª½Â¹× “X¾A-N-†¾-§ŒÕ¢-©ðÊÖ “X¾¦µ¼ÕÅŒy èð¹u¢ ¦Ç’à åXJ-T-¤ò-ªá¢C. X¾šË-†¾e-„çÕiÊ ‚Jn¹ «u«-®¾nLo, ®¾«Õª½n ®¾¢®¾nLo ª½Ö¤ñ¢-C¢-ÍŒ-œ¿¢©ð ²Ä«Õu-„ß¿ “X¾ºÇ-RÂà NŸµÄÊ¢ NX¶¾-©-„çÕi¢C. ©ãjå®ÊÕq ªÃ•u¢Åî B“« ÆÊ-ªÃn©Õ •J-’êá. ©¢ÍŒ-’í¢-œË-Ōʢ, ªÃ•-Â̧ŒÕ «áœ¿Õ-X¾Û©Õ N®¾h%-ÅŒ-«Õ-§ŒÖuªá. ‚®Ï-§ŒÖ-©ðE Ưä¹ Ÿä¬Ç©Õ ‚Jn-¹¢’à Ÿ¿Ö®¾Õ-¹×-¤ò’Ã, 1990«ª½Â¹× ¦µÇª½-Åý©ð «%Cl´-êª{Õ ŸÄŸÄX¾Û «âœ¿Õ ¬ÇÅÃ-EÂË Âí¢Íç¢ Æ{Ö-ƒ-{Ö’Ã ÂíÊ-²Ä-T¢C. ÆX¾pšË ©ãjå®-ÊÕq©Õ, E§ŒÕ¢-“ÅŒ-º©Õ, X¾Jt{Õx, ÂîšÇ© «u«®¾n Ÿä¬Á ‚Jn-¹-«%-Cl´E ŸÄª½Õ-º¢’à Ÿç¦s-B-®Ï¢C. 1991©ð ‚Jn¹ ®¾ª½-S-¹-ª½º ÅŒª½-„ÃÅŒ X¾J-®Ïn-A©ð «Öª½Õp «*a¢C. Ÿä¬Á ‚Jn¹ «u«®¾n ŸÄŸÄX¾Û ¦¢Ÿµ¿-N-«á-¹h-„çÕi¢C. œ¿¦Õs ‚Jb¢-ÍŒ-œÄ-EÂË, ²ù¹-ªÃu-©-Â¢ Ȫ½Õa-åX-{d-œÄ-EÂË, NE-§çÖ-’¹-ŸÄ-ª½Õ-©Õ’à æ®yÍŒa´’à ƫ-®¾-ªÃ©Õ Bª½Õa-Âî-«-œÄ-EÂË Æ«-ÂìÁ¢ \ª½p-œË¢C. DE-«©x Âí¢ÅŒ-„äÕ-ª½Â¹× °«Ê NŸµÄ-¯Ã©Ö «ÖªÃªá. 1991 ÅŒª½-„ÃÅŒ ‚Jn¹ «u«®¾n N®¾h-ª½-º©ð «ÕÊ ¤ÄJ-“¬Ç-NÕ¹, „ú˕u ª½¢’Ã©Õ ÂÌ©-¹-¤Ä“ÅŒ ¤ò†Ï¢-Íêá. ŸÄ¢Åî ¦µÇª½-B§ŒÕ ®¾«Ö-•¢©ð ‚ÅŒt-N-¬Çy®¾¢, ‚¬Ç-„ß¿¢ åXJ-’êá. ¦¢’ê½Õ ¦µ¼N-†¾uÅŒÕh C¬Á©ð ²ÄT-¤ò-«-œÄ-EÂË Âë-©-®ÏÊ ¬ÁÂËhÐ-§Œá-¹×h©Õ ®¾«Õ-¹Ø-ªÃªá. X¶¾L-ÅŒ¢’Ã, ¦µÇª½ÅŒ ‚Jn¹ «u«®¾n X¾Û¢èÇ©Õ Åç¢ÍŒÕ-ÂíE X¾ª½Õ-’¹Õ©Õ åXšËd-Ê«Ö{ E•„äÕ. “X¾X¾¢-ÍŒ¢-©ðE ÆÅŒu¢ÅŒ “Â˧ŒÖ-Q© ‚Jn¹ «u«-®¾n©ðx ÆC Íî{Õ ®¾¢¤Ä-C¢-ÍŒÕ-Âí¢C. ‚ Ÿ¿ÊÕoÅî ‰Â¹u-ªÃ-•u-®¾-NÕA ¦µ¼-“Ÿ¿-Åëբ-œ¿-L©ð ¬Ç¬ÁyÅŒ ®¾¦µ¼uÅŒy¢ Â«â “X¾§ŒÕ-Ao-²òh¢C. ‚Jn¹ ®¾¢®¾ˆ-ª½-º©Õ ²Ä«Ö-ÊÕu© ¦ÅŒÕ-¹×-©ðxÊÖ ’¹º-F§ŒÕ «Öª½Õp©Õ ÅçÍÃaªá. Ưä¹ Æ«-ÂÃ-¬Ç©Õ ÅŒ©Õ-X¾Û©Õ Å窽-ÍŒÕ-Âí-¯Ãoªá. ¨ ƒª½„çj \@Áx©ð ®¾’¹{Õ ‚ŸÄ-§ŒÖ©Õ ¯Ã©Õ-T¢-ÅŒ-©-§ŒÖuªá. NE-§çÖ’¹ «®¾Õh-«Û© ÂíÊÕ-’î@ÁÚx «ÜX¾¢-Ÿ¿Õ-Âí-¯Ãoªá. NŸ¿ÕuÅý ®¾Ÿ¿Õ-¤Ä§ŒÕ¢ ¹L-TÊ ƒ@Áx ®¾¢Èu ¦Ç’à åXJ-T¢C. ¤Äª¸½-¬Ç-©-©ðx Ê„çÖŸ¿Õ ƒ¦s-œË-«á-¦s-œçj¢C. Ÿä¬Á¢©ð ¦œË-ÂË-¤òE XÏ©x© ®¾¢Èu 2007©ð 25¬ÇÅŒ¢ …¢˜ä, ƒX¾Ûpœ¿Õ ÆC X¾C-¬ÇÅŒ¢ ¹¯Ão Ō¹׈„ä. ¦µÇª½-B-§Œá©Õ ƒX¾Ûpœ¿Õ ®¾éªjÊ ‚£¾Éª½¢ ¤ñ¢Ÿ¿-’¹-©Õ-’¹Õ-ÅŒÕ-¯Ãoª½Õ. ÅÃèÇ Â¹Øª½-’Ã-§ŒÕ©Õ, ’¹Õœ¿Õx, X¾¢œ¿Õx NJ-N’à ©Gµ-®¾Õh-¯Ãoªá. «Ö¢®¾¢, ÍäX¾© NE-§çÖ-’¹«â åXJ-T¢C. ƒŸ¿¢Åà ‚¬Ç-«£¾Ç X¾J-®ÏnÅä.

ƢŌ-«Ö-“ÅÃÊ, Æ¢Åà ¦Ç’¹Õ-Êo-˜äd¯Ã? Ÿä¬Ç-EÂË ‚Jn¹ ²ÄyÅŒ¢“ÅŒu¢ «Íäa-®Ï-Ê-˜äd¯Ã? Ÿä¬Á¢ ‚JnÂÃGµ-«%Cl´ ²ÄCµ¢-*Ê «Ö{ E•„äÕ. ÂÃF ‚ X¶¾©Ç-©Fo Âí¢ÅŒ «Õ¢Cê Ÿ¿ÂȪá. „ê½Õ «Ö“ÅŒ„äÕ åXjÂË «ÍÃaª½Õ. «âœî-«¢ÅŒÕ «Õ¢C Æ{d-œ¿Õ-’¹Õ¯ä …¢œË, ¹×NÕ-L-¤ò-ÅŒÕ-¯Ãoª½Õ. Ÿä¬Á¢©ð B“«-²Änªá ‚Jn¹ „çjª½ÕŸµ¿u¢ ÂíÊ-²Ä-’¹Õ-Åî¢C. „çÕª½Õ-é’jÊ ®¾Ÿ¿Õ-¤Ä-§ŒÖ©Õ, ®¾«ÖÊ Æ«-ÂÃ-¬Ç©Õ ©ä¹ ¹ׯÃ-J-©Õx-ÅŒÕÊo „ÃJE ®¾ª½-S-¹-ª½º NŸµÄ-¯Ã© ŸÄyªÃ ‚Ÿ¿Õ-ÂíE, åXjÂË Íä-Ÿ¿ÕÂí-Ê-’¹-L-T-Åä¯ä ÆGµ-«%-Cl´ÂË Æª½n¢, X¾ª½-«Öª½n¢. ¨ ®¾„Ã-©ÕÊÕ ®Ôy¹-J¢*, X¾J-®Ïn-AE ͌¹ˆ-C-Ÿ¿lœ¿¢ *Êo N†¾§ŒÕ¢ Âß¿Õ. 1991©ð Ÿä¬Á¢©ð 35¬ÇÅŒ¢ ©äŸÄ 30Âî{x «Õ¢C ªîVÂ¹× ŠÂ¹ˆ œÄ©ª½Õ ¹¯Ão Ō¹׈« ®¾¢¤Ä-C¢Íä æXŸ¿©Õ …¢œä-„ê½Õ. 2010©ð Ÿä¬Á •¯Ã¦µÇ 120Âî{Õx ŸÄšË¢C. ƒX¾p-šËÂÌ Ÿä¬Á¢©ð 40¬ÇÅÃ-EÂË åXj’à æXŸ¿©ä …¯Ão-ª½¢˜ä, DEo \ ª½Â¹-„çÕiÊ ÆGµ-«%-Cl´ÂË ®¾Ö*-¹’à ¦µÇN¢-ÍÃL? ‚Jn¹ æ®yÍÃa´, ²ÄyÅŒ¢-“ÅÃu-©Â¹× „ê½Õ ƪ½Õ|©Õ ÂêÃ? ‚Jn¹ «u«®¾n N®¾h%-A©ð „ÃJÂË ¦µÇ’¹-²Äy«Õu¢ ƹˆ-êªxŸÄ? æXŸ¿©Õ æXŸ¿-©Õ-’Ã¯ä ¦ÅŒÕ-¹×-ÅŒÕ-Êo-X¾Ûpœ¿Õ ‚Jn-ÂÃ-Gµ-«%Cl´ ²ÄCµ¢-ÍÃ-«ÕE ‡©Ç ÍçX¾Ûp-Âî-’¹©¢? ‚JnÂÃGµ-«%Cl´ X¶¾©Ç©Õ „ÃJÂË Æ¢Ÿ¿-œ¿„äÕ ©äŸ¿Õ. \ ÂíCl-«Õ¢Ÿî „ÚËE ÆÊÕ-¦µ¼-N-®¾Õh-¯Ãoª½Õ. N®¾h%ÅŒ “X¾èÇ-F-ÂÃEo N®¾t-J-®¾Õh-Êo-X¾Ûpœ¿ÕÐ «%Cl´-êª{Õ \ C¬Á©ð X¾ª½Õ-’¹Õ©Õ -Bæ®h ‡¢Ÿ¿Õ¹×? ¨ -Ÿ¿Õª½-«®¾nÂ¹× Âê½-ºÇ-©ä-NÕ-{-ÊoC «ÕÊ NŸµÄ-Ê-¹-ª½h©Õ ƒX¾p-šË-éÂj¯Ã ©ðŌՒà N¬ìx-†Ï¢-ÍÃL. ®¾«Õ-®¾uÂ¹× «â© Âê½-ºÇ©Õ ¹E-åXšËd, ÅŒTÊ *ÂËÅŒq „ç៿-©Õ-åX-šÇdL. ÆN-FA, ‚“PÅŒ åX{Õd-¦-œË-ŸÄK NŸµÄÊ¢ «¢šË ª½Õ’¹t-ÅŒLo Ō՜Ë-*-åX-{d-Ê¢-ÅŒ-Âé¢ X¾J-®Ïn-A©ð åXŸ¿l’à «Öª½ÕpªÃŸ¿E “’¹£ÏÇ¢-ÍÃL.

®¾¢Â¹-©p¢-Åî-¯ä ®¾¢êÂ~-«Õ¢
‚Ÿµ¿Õ-E¹ ª½¢’éðx ÆCµÂ¹ °ÅŒ-¦µ¼-ÅÃu©Õ ©Gµ¢Íä …Ÿîu-’Ã©Ö æXŸ¿-©Â¹× å®jÅŒ¢ Ÿ¿Âˈ-Ê-X¾Ûpœä X¾J-®ÏnA Âí¢Åçj¯Ã «Öª½Õ-ŌբC. ®¾¢êÂ~«Õ X¾Ÿ±¿ÂÃ-©Â¹× “X¾¦µ¼ÕÅŒy¢ ÆCµÂ¹ „çáÅÃh©ðx EŸµ¿Õ©Õ êšÇ-ªá¢-ÍŒ-«-©-®ÏÊ Æ«-®¾-ª½«â …¢C. 骢œ¿¢-é© «%Cl´-êª-{Õ-Åî¯ä ÆC ²ÄŸµ¿u¢. Æ¢Ÿ¿Õ-Â¢ «Õªî Ÿ¿¤¶Ä ‚Jn¹ ®¾¢®¾ˆ-ª½-º©Õ Æ«-®¾ª½¢. Ÿä¬Á¢-©ðE «ÕŸµ¿u ÅŒª½-’¹A -“X¾-èÇ-F¹¢ ªÃ•-Â̧ŒÕ, ‚Jn¹ ’¹A-N-Ÿµ¿Õ©ðx ƒC«ª½-¹¢ÅŒ ͌ժ½Õ’Ã_ ¤Ä©ï_-Êœ¿¢ ©äŸ¿Õ. Æ«-ÂìÁ¢ …¯Ão, „ê½Õ NÕÊo-¹ע-œË-¤ò-Ōբ˜ä æXŸ¿-©Â¹× Æ©Ç¢šË Æ«-ÂÃ-¬Á„äÕ Ÿ¿Â¹ˆœ¿¢ ©äŸ¿Õ. ÅŒ«Õ ¦Ç’î-’¹ÕLo X¾šËd¢-ÍŒÕ-Â¹×¯ä „ÃJê X¾{d¢ ¹šÇd-©E “X¾•©Õ ÆÊÕ-¹ע-šÇª½Õ. ¨ Ÿ¿%³Ädu, ’¹œ¿-*Ê éª¢œ¿Õ Ÿ¿¬Ç-¦Çl©ðx ²ÄCµ¢-*Ê ÆGµ-«%-Cl´E X¾C-©-X¾-ª½*, ªÃÊÕÊo Ÿ¿¬Ç-¦l¢©ð E•-„çÕiÊ X¾Ûªî-’¹-AÂË ¦Ç{-©Õ X¾ª½-ÍŒ-’¹-Lê’ „ÃJ-Â¢ Ưäy-†¾º ²Ä’ÃL. ‚Jn¹ ªÃ•-Â̧ŒÕ ²ÄyÅŒ¢-“ÅÃu©Õ ÍçšdX¾-šÇd-©Õ’à ²ÄT-Åä¯ä Ÿä¬Á¢ “X¾X¾¢ÍŒ ¬ÁÂËh’à ‡Ÿ¿-’¹-’¹-©-Ÿ¿Êo ®¾p%æ£ÇÐ ¨ ²ÄyÅŒ¢“ÅŒu C¯î-ÅŒq« ®¾¢Ÿ¿-ª½s´¢’à «ÕÊÂ¹× ®¾Öp´Jh-E*a «á¢Ÿ¿ÕÂ¹× Êœ¿-¤ÄL.